Hoe spannend kan de Wet open overheid nou zijn? | Training Wet open overheid (Woo) verzorgd door ICTRecht
Het klonk op voorhand als een middag vol papieren definities, juridische kronkels en historische voetnoten. Toch bleek dat beeld compleet verkeerd. Blijkbaar kan zelfs een wet een personality hebben, als je het maar goed uitgelegd krijgt. Uiteindelijk bleek het verrassend interessant, leerzaam én zowaar nog leuk ook.
De training begon met een stevige basis: waar de Woo eigenlijk vandaan komt. We doken kort de geschiedenis in, terug naar de tijd van de Wob, en kregen te horen waarom het nodig was om die te vernieuwen. Transparantie, openbaarheid en het recht van burgers om te weten wat de overheid doet — dat bleek geen saaie theorie, maar iets dat heel concreet en dagelijks relevant is. Er werd uitgelegd hoe de Woo een modernere, proactievere vorm van openheid stimuleert, en hoe dat past in een samenleving waarin informatie overal en altijd beschikbaar moet zijn.
Waarom zou je als ambtenaar of medewerker in de publieke sector hiermee bezig moeten zijn?
Dat werd snel duidelijk. De Woo gaat niet alleen over het openbaar maken van documenten wanneer iemand erom vraagt, maar vooral over het voorkomen dat informatie verstopt raakt. We bespraken wat dat betekent voor onze eigen werkzaamheden: van dossiervorming tot e-mailgebruik, van besluitvorming tot archivering. Het was confronterend om te merken hoe snel iets ‘openbaar’ kan worden — maar ook geruststellend dat er heldere regels zijn die je daarbij helpen. Interessant was ook het overzicht van de andere wetten en regels die een rol spelen. Denk aan de Archiefwet, de Who, de Wpg, de Wjsg, maar ook aan Europese kaders. Het werd duidelijk dat je dus niet alleen de Woo moet kennen, maar ook moet weten in welk web van regels die wet hangt. De trainer wist dit allemaal op een toegankelijke en begrijpelijke manier te combineren.
Het leukste onderdeel vond ik de casussen en stellingen. In kleine groepjes kregen we situaties voorgelegd die in het echte werk zo voorbij zouden kunnen komen. Mag je dit wel openbaar maken? Wat doe je als er Woo-gevoelige gegevens in een document staan? En wat als er verschillende belangen spelen? Het leidde tot levendige discussies, verrassende inzichten en soms ook grappige momenten — vooral wanneer bleek dat we allemaal nét iets anders dachten over dezelfde situatie.
Aan het einde van de training was er niet alleen meer kennis, maar ook een beter gevoel voor het doel en de geest van de Woo. Het werd duidelijk hoe sterk openheid bijdraagt aan het vertrouwen tussen overheid en samenleving. Die transparantie is essentieel voor een gezonde democratische samenleving waarin burgers kunnen volgen, begrijpen en controleren wat er gebeurt. De training liet zien dat openbaarheid niet iets is dat je er ‘even bij doet’, maar een houding en werkwijze die bewuste keuzes vraagt.
- Tekst geschreven door juristen Soukaina.
Deel dit artikel
