nieuwsIn gesprek met Daphne Schade van Vattenfall Energy Trading

In gesprek met Daphne Schade van Vattenfall Energy Trading

USG Legal gaat in gesprek met legal counsels in interessante organisaties. Dit gesprek vindt plaats met Daphne Schade, Head of Legal bij Vattenfall Energy Trading.

Haar bescheiden kantoor oogt no nonsens. Nauwelijks persoonlijke details, op een knutselwerkje van een van haar kinderen na. Het zegt iets over Daphne Schade’s instelling als bedrijfsjurist en als Head of Legal van Vattenfall Energy Trading. Als manager verlangt ze van medewerkers dat ze top notch zijn, gedreven en bevlogen, zoals ze dat ook van zichzelf eist. ”In een tradingorganisatie moet je als bedrijfsjurist van wanten weten. Je moet met traders kunnen meedenken maar ook een kritische noot durven kraken.” Een gesprek.

Schade (40) houdt met haar team van dertien juristen aan de zuidkant van Amsterdam kantoor in de hoofdzetel van Nuon dat sinds 2009 deel uitmaakt van het Zweedse energieconcern Vattenfall. Met aan de andere kant van de gang de business: de handelsvloer waarop ook op deze doordeweekse ochtend tientallen traders aan beeldschermen handelen in elektriciteit en gas ten behoeve van de miljoenen huishoudens en ondernemers die klant zijn bij het bedrijf. Trading is, legt Schade uit, het centrale handelsplatform binnen de  groep en verantwoordelijk voor alle cross border handel in energie en het hedgen van financiële risico’s.“ Schade’s eigen kantoor biedt zicht op een -nu besneeuwd- binnenterrein, maar dat uitzicht gaat binnenkort veranderen. Want eind dit jaar verhuist Nuon met het hoofdkantoor van dit voormalige bedrijfsterrein aan de Amstel naar de Bijlmermeer. Het energiebedrijf betrekt daar dan met 2000 medewerkers een herontwikkeld U-vormig kantoorpand pal tegenover het futuristische Bijlmer Station en daar achter de Arena, de voetbaltempel van Ajax.

Kernmarkten
Vattenfall, dat Nuon stapsgewijs overneemt, is nu voor 67 procent eigenaar van het Nederlandse energiebedrijf. De rest van de aandelen is nog in handen van de provincies Gelderland, Noord-Holland en Friesland en de gemeente Amsterdam.  Vattenfall is zelf volledig eigendom van de Zweedse staat. Het bedrijf wil koploper zijn in het duurzaam opwekken van energie. Het zet daarom in op meer  elektriciteitsproductie met lage CO2-emissies, zoals wind- en kernenergie en het gebruik van biomassa, waterkracht en aardgas. Volgens de nieuwe concernstrategie gelden naast de thuisbasis Zweden Nederland en Duitsland als belangrijkste “kernmarkten”. Wat niet wegneemt dat het bedrijf de oude landenstructuur als organisatievorm  kort geleden verving door een divisiestructuur over landsgrenzen heen, met vijf business divisies: Sustainable Energy Projects, Production, Asset Optimalisation and Trading, Nuclear Power en Distribution & Sales. Alle ruim 34.000 medewerkers van Vattenfall, inclusief de ruim 5.000 van Nuon, werken daardoor nu op divisieniveau samen in internationale teams. “Elke divisie heeft een head of legal”, licht Schade nader toe. Als head of legal van Vattenfall Energy Trading ondersteunt zij het management van de divisie Asset Optimalisation and Trading (AOT). In die hoedanigheid hoort zij zowel in het management team van Asset Optimalisation als bij dat van Trading. Ze rapporteert indirect aan de hoofden van beide divisieonderdelen en direct aan de General Counsel, haar baas in Stockholm en lid van het uitvoerend groepsmanagement. Die directe lijn met het topmanagement en de strategische discussie die daar wordt gevoerd, stelt Schade en haar collega heads of legal in staat die informatie direct te vertalen in het businessplan dat ze zelf ieder jaar  opstellen voor hun eigen juridische afdelingen. Totaal werken daar 135 juristen.

Internationale samenwerking
Schade beschouwt de overname van Nuon door Vattenfall als een verrijking van haar werk als jurist en manager: “Met Vattenfall kwam er een hele wereld bij. Nieuwe werkterreinen zoals elektriciteitsproductie door kernenergie en waterkracht, maar ook mensen van verschillende nationaliteiten waarmee je samenwerkt. Dat maakt het werk interessanter.” Voor haar eigen team kiest ze ook voor mensen met een internationale instelling en die goed Engels spreken. “Dat is altijd bevordelijk voor de samenwerking“, vindt Schade, die  behalve in Leiden rechten studeerde aan het King’s College London en in de City als beginnend advocaat werkte bij het internationale kantoor Norton Rose en als bedrijfsjurist bij olieconcern Total. Juristen in haar team hebben een eigen aandachtsgebied maar moeten, vindt ze, ook over muurtjes heen kijken: “Iedereen moet zo flexibel mogelijk inzetbaar zijn en elkaar helpen”. Cross divisional- en cross jurisdictional-denken,  noemt ze dat. Pure specialisten  –  in haar woorden one trick pony’s  – passen niet in het team. “Daar vraagt ons werk bij Trading niet om.”

Koffieleuten
Nog terugkijkend op de “oude Nuon-tijd” vindt Schade dat ze binnen Vattenfall als manager haar werk wel strakker moet organiseren. “Af en toe voel ik me wel een beetje schizofreen”, zegt ze met een lach over de verschillende petten die ze binnen het bedrijf op heeft. Maar de divisie AOT noemt ze “een overzichtelijke kleine wereld”: “Als manager doe ik juridisch inhoudelijk veel minder dan voorheen. Met 2 jonge kinderen en een internationale management positie zijn mijn dagen strak gepland. Koffieleuten bij de automaat is er niet meer bij. “Dat mis ik wel.” Er voor zorgen “dat de juiste input op de juiste tijd bij de juiste persoon komt”, slokt een flink deel van haar tijd op. Dat doet ook het overleg met de andere heads of legal. “Regelmatig ontmoeten we elkaar fysiek, in Stockholm of in Hamburg of Berlijn, maar heen vliegen kost extra tijd. Dus het moet allemaal nog efficiënter en meer kostenbewust”, aldus Schade die vaststelt dat binnen de energiebranche de druk op de kosten “erg groot“ is.

Harmonisatieslag
Dat de concernleiding scherp stuurt op kosten, maakt dat er ook zo efficiënt mogelijk gebruik wordt gemaakt van externe juridische expertise. Schade vertelt dat vorig jaar een “harmonisatieslag” is gemaakt op het punt van inhuur van advocatenkantoren en prijsafspraken: “Het aantal advocatenkantoren waarmee we in de verschillende landen werken, is concernbreed flink teruggebracht.”  Van de controller krijgt ze iedere maand een overzicht van wat de externe spread is van haar afdeling. “Interimmers schakel ik in als het heel druk is. Of als er bijzondere juridische kennis is vereist die je als afdeling niet in huis hebt, zoals laatst een transportrecht advocaat in Rotterdam. Maar de core activiteiten van een bedrijf behoren door eigen juristen te worden gedaan, dat werk besteed je niet uit”, oordeelt ze streng. Lang op een plek met een senior interimmer werken, ziet ze niet als een optimale situatie: “Je hebt te maken met relatief hoge kosten en de kennis die is opgedaan loopt de deur weer uit.”

Kritische noot
Schade werkt graag met bedrijfsjuristen die eerder advocaat zijn geweest. “In de advocatuur heb ik als starter alle ruimte om fouten te maken en daarvan te leren. Door de snelheid waarmee traders deals doen, is die ruimte er hier minder. Als jurist wordt je hier gedwongen snel beslissingen te nemen. De business wil gewoon weten of het linksaf is of rechtsaf. Als jurist ben je dan een serviceprovider die  meedenkt maar die ook stevig genoeg in zijn schoenen staat om als het moet een kritische noot te kraken. Voor een junior die juist uit de collegebanken komt, kan dat een moeilijke omgeving zijn.” 

Landschapveranderend
Een grote klus die Schade ieder jaar als manager op haar bordje krijgt is het compliance jaarprogramma van AOT. Toevallig heeft ze het een dag eerder vastgesteld voor 2013. “Dan gaat het dus over alle juridische compliance activiteiten die we dit jaar voor de divisie ondernemen.” Daarnaast heeft  ze binnen de projectgroep Energy and Financial Regulation nu haar handen vol aan het analyseren van het effect op de bedrijfsvoering  van REMIT en MiFID. “Dat zijn grote pakketten  wetgeving die mogelijk landschapsveranderend zijn voor de business.”

Gemengde gevoelens
In antwoord op de vraag waar ze in haar werk trots op  is, citeert ze een jurist die kort nadat hij bij haar kwam werken opmerkte dat zij nog nooit zo’n gepassioneerde groep juristen had meegemaakt. Gemengde gevoelens over werken bij een Zweeds bedrijf heeft ze ook, bijvoorbeeld als het gaat over zwangerschapsverlof. “Dat is in Zweden heel anders dan bij een Nederlands bedrijf. Toen ik twaalf weken na mijn bevalling weer op het werk kwam, moest ik aan buitenlandse collega’s uitleggen waarom ik er alweer was. In Zweden duurt zwangerschapsverlof een jaar of langer. Dergelijke grote verschillen binnen hetzelfde internationale bedrijf zijn duidelijk merkbaar.” Tijd om te vragen wat haar verdere ambities zijn binnen Vattenfall, is er niet meer, want dan komt haar secretaresse waarschuwen dat het nu echt tijd is voor een volgende afspraak.

Interview: Paul Hazebroek

Deel op:
Print of mail deze pagina: